Anish Kapoor Hayward Gallery’de Kaçtığımız Boşlukları Dolduruyor

16 Haziran’da Southbank Centre, Hayward Gallery’de başlayan Anish Kapoor sergisi gözden kaçırdığımız boşlukların doldurduğu alanları sorguluyor. Heykelleri ile kapladığı geniş alanları, hacim ve ağırlığıyla, pigmentlerin kışkırtıcı tonu ile izleyiciyi ürkütürken; kurban olgusunu sorgutıyor ve hepimizi şaşırtmaya devam ediyor.

Anish Kapoor, obje ve alan arasındaki ilişkiyi düşündürdüğü heykelleri ile 1991’de kazandığı Turner Prize’dan sonra, ününü kazanmış, Hint asıllı, günümüzün en çok konuşulan güncel sanatçılarındandır.

Hayward Gallery’de son dönem çalışmalarından oluşan üç katlı sergisinde, ilk odada kara delikleri anımsatan heykelleri ile karşılaşıyoruz. Başlangıçta duvarda ya da yerde bir heykelin nasıl kaybolabileceği ile çelişki içinde kalıyoruz. Kimileri duvara yüzlerini dayayarak heykelin nerede bittiğini ya da başladığını bulmaya çalışırken, kimisi çevresinde dolaşarak keşfe çıkıyor.

İkinci ve üçüncü odaya gelince, serginin en büyük hacimli yerleştirmeleri ile yüzleşiyoruz. Mount Moriah isimli tavandan tepetaklak aşağıya sarkan Moriah Dağı 4,5 ton ağırlığında kırmızı ve siyah renk içeren geniş bir kütle… Odanın ortasını kaplarken sipsivri ucu yaratabildiği tehlikeyi, kendi uçlarında içeriyor. Bu eser ile plastik torbanın içinde patlamış iç organları hissettiren "Kurban" isimli geniş hacimli üç ayrı yerleştirmesi arasında izlerken sıkışıp kalıyoruz. Bu dar boğazdan geçip şişirilmiş kırmızı balon eserleri ile karşılaşınca tamamen geniş bir odada kayboluyoruz. Bitmeyen bu his, üçüncü odaya geldiğimizde tamamen bizi içine alıyor. Kıpkırmızı bir dağın tepesinde simsiyah bir kapı ile karşılaşıyorsunuz. Sessiz kalıyorsunuz.

Bundan sonra gelen iki oda iki büyük terasa açılıyor. Bu teraslarda Anish Kapoor’un alüminyum yansıtmalı aynayı andıran eserlerinin en büyükleri ile yüzleşiyorsunuz. Gökyüzü, yeri ve sizi içine alan bu heykellerin yansıttığı ışık içinde gözleriniz kamaşıyor.

En son odada ise Sacrifice ismini verdiği çarpıcı ve ürkütücü heykelleri ile daha detaylı karşılaşıyorsunuz. Bu odanın ortasında art arda sıralı iç organları anımsatan, kan içindeymiş görünümdeki plaster heykeller; kurban ve din algısının tarihini size en son derinden sorgulatıyor. Duvarda yer alan son dönem yağlı boya resimler ise sizi ilk odada gördüğünüz siyah boşluk heykellerin şekillerine renklenerek geri götürüyor.

Anish Kapoor bizi boşluk, alan ve obje algısı içerisinde sorguladığı heykellerinin ardından, gerçek ve illüzyon arasında kaldığımız kendi gerçekliklerimizi sorgulatırken, bu sergide izleyicileri tepetaklak ediyor.

^{Sezin Aksoy}

Anish Kapoor / Southbank Centre, Hayward Gallery / 16 Haziran – 18 Ekim 2026

Yazı ve Fotoğraflar: Sezin Aksoy