İrfan Önürmen Modern İnsana Dair Bir Alegoriyle Baksı Müzesi'nde

Türkiye çağdaş sanat ortamının özgün isimlerinden İrfan Önürmen, yeni kişisel sergisi “Kapsam Dışı” ile Baksı Müzesi’nde izleyiciyle buluşuyor. 5 Mayıs – 3 Temmuz 2026 tarihleri arasında görülebilecek sergi, sanatçının son dönem üretimlerini bir araya getirirken; birey, iktidar, medya ve ruhsallık arasındaki gerilimli ilişkiyi çok katmanlı bir anlatıyla ele alıyor.

“Kapsam Dışı”, Önürmen’in 2022 yılında New York’taki C24 Gallery’de gerçekleştirdiği “Everyday Heroes” sergisinde açığa çıkan düşünsel hattı genişletiyor. Sanatçı, gündelik yaşamın sıradan figürlerini bu kez daha karanlık, daha içsel bir düzlemde yeniden kuruyor. “Film Noir” ve “Comics Noir” estetiğinden beslenen yapıtlar; sıradan bireyin görünmez mücadelelerini anıtsal bir dile dönüştürüyor.

Sergi, yalnızca sosyolojik bir okuma önermiyor; aynı zamanda psikolojik, mistik ve örtük etnografik katmanlarla derinleşen bir düşünsel alan açıyor. Önürmen’in önceki çalışmalarında belirginleşen toplumsal sembolizm, “Kapsam Dışı”nda ruhsal sembolizmle birleşerek daha yoğun bir anlatıya dönüşüyor. Sanatçının figürleri, modern dünyanın hızına ve dijital kuşatmasına maruz kalmış; yorgun ama hâlâ tanıklık eden bireyler olarak öne çıkıyor.

“Kapsam Dışı”, medya aracılığıyla inşa edilen insan imgesini sorgularken, bireyin kendi etik ve ruhsal alanını kurma mücadelesini de odağına alıyor. Sergide yer alan heykeller ve Önürmen’in karakteristik tül çalışmaları, insan bedenini yalnızca fiziksel bir varlık olarak değil; giderek soyutlaşan, hafızaya ve sezgiye dönüşen bir imge olarak yeniden tarif ediyor.

Önürmen’in figürlerinde belirginleşen bilgelik ve durağanlık hissi, Japon mitolojisindeki Kuebiko karakterini çağrıştırıyor: Hareket etmeyen ama her şeyi gören, sessiz ama her şeye tanıklık eden bir varlık. Bu benzerlik, serginin temel meselesini de özetliyor: Gürültüyle kuşatılmış çağımızda, insanın kendi iç sesini duyabilme ihtimali.

Anadolu’nun kültürel hafızasını çağdaş sanatla buluşturan Baksı Müzesi, “Kapsam Dışı” ile yeni sezonuna yalnızca güçlü bir sergiyle değil; aynı zamanda günümüz insanının ruhsal ve toplumsal kırılmalarına dair derinlikli bir düşünme alanı açarak başlıyor.

İrfan Önürmen / Kapsam Dışı / Baksı Müzesi / 5 Mayıs – 3 Temmuz 2026

Yazı ve Fotoğraflar: ArtNews