Pera Müzesi’nden Halil Paşa’ya Tarihsel Bir Saygı Duruşu

^{Kapak: Halil Paşa, Sahilde Gezinti, 1899, Tuval üzerine yağlıboya, 80 x 55 cm, Bozluolcay Koleksiyonu, Fotoğraf: Hadiye Cangökçe}

Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan modernleşme sürecinde Türk resim sanatının kritik figürlerinden biri olan Halil Paşa’yı kapsamlı bir sergiyle yeniden gündeme taşıyor. “Suyun Kıyısında: Halil Paşa’nın Yaşamı ve Sanatı”, 5 Mart – 23 Ağustos 2026 tarihleri arasında sanatseverlerle buluşacak.

Dr. Özlem İnay Erten’in küratörlüğünde hazırlanan retrospektif sergi, sanatçının yaşamı, üretim coğrafyaları ve dönemin kültürel dönüşümleri arasında kurulan çok katmanlı bir tarihsel okuma sunuyor.

Modern Türk Resminin Kurucu İsimlerinden

1852–1939 yılları arasında yaşayan Halil Paşa, Asker Ressamlar Kuşağı’nın en üretken temsilcilerinden biri olarak, akademik disiplin ile izlenimci duyarlılığı bir araya getiren özgün üslubuyla öne çıktı. Türkiye’de açık hava resim geleneğinin öncülerinden sayılan sanatçı, özellikle ışık ve renk kullanımındaki ustalığıyla manzara ve portrelerinde güçlü bir atmosfer kurdu.

^{Halil Paşa, İstanbul Üçlemesi, 1915, Paravan üzerine yağlıboya, 120 x 100 cm, Bozluolcay Koleksiyonu, Fotoğraf: Hadiye Cangökçe}

Sergi, Halil Paşa’nın 1880’lerde Paris’te École des Beaux-Arts’ta aldığı akademik eğitimin etkilerini, İstanbul Beylerbeyi’ndeki aile yalısında şekillenen sanatsal üretimini ve Mısır yıllarını bütünlüklü bir perspektifle ele alıyor. Sanatçının, Abbas Halim Paşa’nın davetiyle gittiği Mısır’da ürettiği eserler, Doğu ışığının resimlerine yansımasını çarpıcı biçimde gözler önüne seriyor.

Arşivlerle Zenginleşen Bir Anlatı

“Suyun Kıyısında”, yalnızca tabloları bir araya getiren bir seçki değil; aynı zamanda belgelerle örülmüş bir görsel tarih anlatısı. Kurumsal ve özel koleksiyonlardan ödünç alınan eserlerin yanı sıra Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine ait arşiv belgeleri, basın kupürleri, mektuplar, fotoğraflar ve desen defterleri de serginin önemli parçaları arasında yer alıyor.

^{Halil Paşa, Pembeli Kadın Portresi, 1904, Tuval üzerine yağlıboya, 125.5 x 80.5 cm, Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi Koleksiyonu}

Kronolojik bir akış izleyen sergi, sanatçının üretimini portre, natürmort ve peyzaj gibi tematik başlıklar altında ele alırken; Halil Paşa’nın estetik tercihleri ile dönemin modernleşme idealleri arasındaki bağı da görünür kılıyor.

Doğu ile Batı Arasında Estetik Bir Köprü

Halil Paşa’nın sanatı, Osmanlı modernleşmesinin kültürel boyutunu anlamak açısından özel bir yere sahip. Paris’te aldığı akademik eğitimi yerel duyarlılıkla harmanlayan sanatçı, Doğu ile Batı arasında yalnızca teknik değil, aynı zamanda düşünsel bir estetik köprü kuruyor.

^{Halil Paşa, Bostancı Plajı, Tuval üzerine yağlıboya, 64.5 x 81.5 cm, Özel Koleksiyon}

Sergi, sanatçının erken Cumhuriyet dönemindeki üretimlerini de kapsayarak, onun sanat anlayışının zaman içindeki dönüşümünü izleyiciye aktarıyor. Böylece Halil Paşa’nın yalnızca bir ressam değil; aynı zamanda bir geçiş döneminin tanığı ve kurucu aktörlerinden biri olduğu vurgulanıyor.

Suyun Kıyısında: Halil Paşa’nın Yaşamı ve Sanatı - Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi - Küratör: Dr. Özlem İnay Erten - 5 Mart / 23 Ağustos 2026 

Yazı ve Fotoğraflar: ArtNews