İftihâr ve Yâdigâr : Sadberk Hanım Müzesi 

Oğuz Aydemir Hatıra Mendilleri Koleksiyonu

9 Ekim 2025 – 30 Haziran 2026

Sadberk Hanım Müzesi

Sadberk Hanım Müzesi, H. Oğuz Aydemir’in yıllar içinde oluşturduğu, uygun koşullar altında itinayla koruyup geleceğe aktarılması için Şubat 2018’de müzeye bağışladığı hatıra mendilleri koleksiyonunu sanata, kültüre ve yakın tarihe ilgi duyan ziyaretçilerle buluşturuyor. Koordinasyonu Müze Direktörü Hülya Bilgi tarafından üstlenilen, Dr. Ozan Torun’un küratörlüğünde hazırlanan sergi için koleksiyondan seçilen 82 mendil ziyaretçileri 19. yüzyılın ortasından 20. yüzyılın ortasına uzanan renkli bir yolculuğa davet ediyor.

Hatıra objeleri geçmişte olan biteni hafızada tutabilmek için kullanılan araçlardan biri. Kimi zaman bir tablo, kimi zaman bir fotoğraf, kimi zaman bir kartpostal insanı mâziye götürebilir. Tıpkı bu sergide yer alan hatıra mendilleri gibi. Kâğıda basılmış bir belgeden veya kaleme alınmış bir mektuptan daha dayanıklı ve uzun ömürlü olan mendillerin hatıra, propaganda ve iletişim amacıyla kullanılması pek çok ülkede karşılaştığımız bir gelenek. Tarihin bir dönemine tanıklık etmiş, elden ele dolaşıp yolları bu koleksiyonda kesişmiş mendiller sayesinde geçtiğimiz iki asırda yaşamış insanların, toplumların, kurumların hikâyelerinin izini sürebiliyoruz.

Sergide yer alan hatıra mendilleri, Kırım Savaşı’ndan İkinci Dünya Savaşı’na uzanan çalkantılı dönemin mühim olaylarını, bu olaylara sahne olan mekânları ve olayların kahramanlarını konu ediyor. Tematik bir kurguya sahip olan sergide, aynı zamanda söz konusu dönemin siyasi, iktisadi ve toplumsal kırılmalarını kronolojik bir akış içinde takip etmek de mümkün. Sanayi Devrimi’yle başlayan seri üretim ve sermaye birikiminin büyük güçleri sevk ettiği sömürgecilik yarışı, milliyetçi fikirlerin yayılmasıyla ardı ardına kurulan ulus-devletler, endüstriyel buluşların sergilendiği uluslararası fuarlar, büyük yıkımlara neden olan savaşlar, cephede çatışmalar sürerken cephe gerisinde yaşananlar, hükümdarların tahta çıkışlarının yıldönümleri ve büyük hanedanların çöküşleri gibi yakın tarihin pek çok belirleyici olayı adeta birer tarihi belge niteliğindeki bu mendillerde yaşamaya devam ediyor.

141 mendilden oluşan H. Oğuz Aydemir Koleksiyonu Sadberk Hanım Müzesi’ne intikal ettikten sonra müze uzmanlarınca yapılan değerlendirme ve hazırlanan plan kapsamında uzun soluklu bir restorasyon ve konservasyon süreci geçirdi. Bazılarının kondisyonu görece iyi durumdayken bazıları önemli müdahaleler gerektirecek düzeyde yıpranmış haldeydi. Müzenin tekstil konservatörlerinin yürüttükleri itinalı çalışmalar sonunda koleksiyondaki tüm mendillerin gerekli bakımları yapıldı ve eksikleri tamamlandı. Sürecin sonunda hem bu sergi aracılığıyla kamuoyuyla buluşmaya hazırlandılar hem de birer kültür varlığı olarak uzun yıllar araştırmacılar ve sanatseverler için müze koleksiyonunda mevcudiyetlerini sürdürecek hale geldiler.

Tasarımını Dr. Umut Durmuş’un yaptığı sergi kapsamında Dr. Mehmet Bezdan ve Saro Dadyan tarafından Türkçe ve İngilizce hazırlanan sergi kataloğu ise koleksiyondaki mendillerin hangi dönemde ve ne tür amaçlarla üretildiğini geniş bir tarihi perspektiften ele alırken, aynı zamanda mendillerin kompozisyonlarındaki pek çok ayrıntı hakkında da önemli bilgiler içeriyor.

“İftihâr ve Yâdigâr: Sadberk Hanım Müzesi Oğuz Aydemir Hatıra Mendilleri Koleksiyonu” sergisi 9 Ekim 2025 – 30 Haziran 2026 tarihleri arasında, çarşamba hariç her gün 10:00 – 17:00 saatleri arasında ziyaretçilerini ağırlayacak.