Sanat Dünyasında 2025'in EN'lerini Sorduk: Melike Bayık

Kapak Fotoğrafı: Alp Esin

ARTtv, 2025 yılında sanat dünyasında öne çıkan sergilerden genç yeteneklere, ilham veren sanatçılardan sanat dünyasını etkileyen olaylara kadar yılın nabzını tutan bir röportaj serisiyle karşınızda. “Sanat Dünyasında 2025'in EN'lerini Sorduk” başlıklı bu özel içerik, sanat profesyonelleri ve koleksiyonerlerle yapılan röportajlardan oluşuyor.

Serimizin konuğu küratör, sanat yazarı ve sanat danışmanı Melike Bayık, 2025 yılında kendisini en çok etkileyen sergilerden, ilgisini çeken sanat olaylarından ve geleceğin sanat dünyasına dair öngörülerinden bahsediyor.

ARTtv: 2025’te sizi en çok etkileyen 3 sergi hangileriydi?

Melike Bayık: 2025 benim için sanat dünyasında hem yerel hem küresel düzeyde alternatif projelerin ön plana çıktığı bir yıl oldu. Özellikle üç sergi, izleyiciyi düşünmeye, üretimsel sürece, dayanışma ve kolektivite gibi kavramları yeniden irdelemeye ve biçim ile anlatı ilişkisini sorgulamaya çağırması açısından öne çıktı:

Buhara Bienali, 5 Eylül - 20 Kasım 2025

Diana Campbell küratörlüğünde ilk edisyonu yapılan Buhara Bienali, tarihsel katmanlarıyla güncel pratikleri buluşturan üretimiyle dikkat çekti; yereldeki zanaat ve tasarım üretimini sanatçılarla birlikte bir üretim modeline çeviren, küresel sanat diskuruna açan güçlü küratöryel çalışması ve katılımcı programlarıyla yılın en etkileyici bienallerinden biri olarak hafızamda yer etti.

^{Toyin Ojih Odutola, U22 – Adijatu Straße}

Toyin Ojih Odutola, U22 – Adijatu Straße, Hamburger Bahnhof, 13 Haziran 2025 – 4 Ocak 2026

Toyin Ojih Odutola’nın Hamburg’da Hamburger Bahnhof’da açtığı sergi, anlatı ve temsiliyet ilişkisini çizim üzerinden yeniden kurmasıyla etkileyiciydi. Odutola, kurgusal karakterleri ve mimari referansları bir araya getirerek tarih ile mekân arasındaki hareketi somutlaştırdı; özellikle müzenin doğu kabinini “Adijatu Straße” adlı kurgusal U22 istasyonuna dönüştürerek tarihsel süreklilik ile hareket arasındaki ilişkiyi düşünsel bir düzleme taşıdı. Mekân kurgusu ve eserler ilişkisi açısından çarpıcı bir sergiydi.

"Ellerimde Toprak" - Elif Uras, Galerist, 16 Eylül 2025 – 8 Kasım 2025

Elif Uras’ın Galerist’teki kişisel sergisi Ellerinde Toprak sergisi de bu yıl izlediğim en etkili sergilerden oldu. Yaldızlı renklerle tarih, mitoloji ve kadın emeği, dayanışma ve destek gibi konular ekseninde izlenen seramik yapıtları oldukça etkileyiciydi. Seramik yüzeylerde yaldızlı, parıltılı boyamalarla bezenen kadın figürleri ev içi emekten, dokumacılığa ve çömlekçiliğe kadar uzanan kadının Anadolu ve geçmiş kültlerde yer alan toplumdaki yerine de bakan sergi çok etkiliydi.

^{Klimt'in "Elisabeth Lederer" Portresi Sotheby's'te $236,4 Milyonluk Tarihi Bir Rekor Kırdı}

ARTtv: Küresel veya yerel ölçekte bu yıl sanat dünyasına damga vuran en çarpıcı olay ya da değişim neydi?

M.B.: 2025’in sanat dünyasında en çarpıcı dönüşüm, sanat piyasasının yeniden yüksek aktivite ile hareketlenmesi oldu. Sotheby’s ve Christie’s ve Phillips müzayede evlerinde gerçekleşen yüksek rakamlı satışlar sanat piyasasında yeni ivmeleri yarattı. Durgun ve sakin geçen müzayede hareketlenmeleri yanında bu hareketler çarpıcı bir ekonomik dalgalanmanın izlerini sunuyor. Bu yeni eşikler ve kırılan yeni rekor satışlarla birlikte güncel toplumsal yaşamın ekonomik kırılmalarda nereye gideceğini de bir soru işareti olarak zihne düşürüyor.

Bu ekonomik canlanma, sadece piyasa değerleri üzerinden değil, aynı zamanda sanat üretiminin görünürlüğü ve koleksiyoner davranışları açısından da dönüşüm getirdi; genç koleksiyonerlerin artan katılımı ve klasik/modern arasındaki diyalogun yeniden kıvılcım vermesi bu yılın en belirgin değişimlerinden oldu.  

ARTtv: 2026'da sanat dünyasında görmek istediğiniz en çarpıcı yenilik veya dönüşüm nedir?

M.B.: 2026’da sanat dünyasında görmek istediğim en çarpıcı dönüşüm, yalnızca ekonomik göstergelerle ölçülen bir başarı değil; kolektif dayanışma ve üretim ağları üzerinden güçlenmeye devam eden bir sanat dünyası. Her bir yaratıcı sesin duyulabilirliği, temsiliyetin genişlemesi ve ortak üretimin merkezileştiği bir sanat ekosistemi – dayanışmanın görsel ve pratik bir dille tanımlandığı bir gelecek – 2026’nın en çarpıcı sanatsal yeniliği olacaktır.