Bir Şehir, İki İmparatorluk: İstanbul’un 1.600 Yıllık Mirası Koç Holding İş Birliğiyle V&A’da

İstanbul’un Bizans ve Osmanlı imparatorluklarına başkentlik yaptığı yaklaşık 1.600 yıllık dönemin kültürel ve sanatsal üretimi, Londra’daki Victoria and Albert Müzesi’nde açılan “Konstantinopolis’ten İstanbul’a: Bir Şehir, İki İmparatorluk” sergisinde bir araya geliyor. Koç Holding’in desteğiyle düzenlenen sergi, MS 330’dan 1922’ye uzanan tarihsel süreçte kentin sanat, mimari ve zanaat alanlarında geliştirdiği kültürel birikimi 200’ü aşkın eser üzerinden ele alıyor. 7 Kasım 2026’da ziyarete açılan sergi, 9 Mayıs 2027’ye kadar V&A South Kensington’da görülebilecek.

Dört ana bölümden oluşan sergi, İstanbul’un iki imparatorluk döneminde geçirdiği dönüşümü yalnızca politik tarih üzerinden değil, sanat eserleri ve üretim gelenekleri aracılığıyla inceliyor. İpekli dokumalar, çiniler, seramikler, mozaikler, değerli metal işçiliği, mimari süslemeler, el yazmaları ve resimler, farklı dönemlerin estetik anlayışları ile kültürel etkileşimlerini görünür kılıyor. Sergi, Konstantinopolis ile İstanbul arasındaki tarihsel sürekliliği ve değişimi, kentin yüzyıllar boyunca şekillenen görsel kültürü üzerinden izlemeye imkân tanıyor.

^{Gentile Bellini, Fatih Sultan Mehmed, 1479. National Gallery Koleksiyonu.}

Büyük Saray Mozaikleri İlk Kez İstanbul Dışında

Serginin en dikkat çekici eserleri arasında, Bizans imparatorlarının Büyük Sarayı’nın özgün bezemelerinden günümüze ulaşan 6. yüzyıla ait mozaikler bulunuyor. 1935 yılında gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan bu eserler, keşiflerinden bu yana ilk kez İstanbul dışında sergileniyor. Bizans saray sanatının günümüze ulaşan önemli örnekleri arasında yer alan mozaikler, dönemin görsel anlatımına ve mimari bezeme anlayışına ışık tutuyor.

Sergide ayrıca Venedikli ressam Gentile Bellini’nin 1479 tarihli Fatih Sultan Mehmed portresi de yer alıyor. Londra National Gallery koleksiyonundan ödünç alınan eser, Osmanlı sarayı ile İtalyan Rönesansı arasındaki sanatsal ilişkilerin önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Topkapı Sarayı Koleksiyonu’ndan ödünç verilen, II. Selim’e ait 16. yüzyıl tarihli zerbaft kaftan ise Osmanlı saray dokumacılığının teknik ustalığını ve görkemini yansıtıyor.

^{Osman Hamdi Bey, Gezintide Kadınlar, 1887. Yapı Kredi Koleksiyonu.}

Osman Hamdi Bey’in “Gezintide Kadınlar” Tablosu da Sergide

Türkiye’deki müze ve koleksiyonlardan ödünç verilen eserler de serginin önemli bir bölümünü oluşturuyor. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığının koordinasyonunda, bakanlığa ve Cumhurbaşkanlığı Millî Saraylar Başkanlığına bağlı kurumların katkılarıyla hazırlanan sergide, Sadberk Hanım Müzesi ve Yapı Kredi koleksiyonlarından eserler de bulunuyor.

Sadberk Hanım Müzesi Koleksiyonu’ndan 19. yüzyıla ait Osmanlı kadın kıyafetleri, gündelik yaşam kültürünü yansıtan giyim aksesuarları ve hat sanatının örnekleri Londra'da izleyiciyle buluşuyor. Bu eserler arasında üçetek entari, ferace, sokak çarşafı ve dönemin önemli hattatlarına ait levhalar yer alıyor. Yapı Kredi Koleksiyonu’ndan ödünç verilen Osman Hamdi Bey’in 1887 tarihli “Gezintide Kadınlar” tablosu ise Osmanlı resim sanatının modernleşme sürecine ilişkin önemli bir örnek olarak sergide yerini alıyor.

^{Ömer Koç}

Ömer Koç’tan İstanbul’un Kültürel Mirasının Evrensel Değerine Vurgu

Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Koç, sergi kitabı için kaleme aldığı takdim yazısında İstanbul’un farklı medeniyetler boyunca koruduğu kültürel canlılığa dikkat çekiyor. Osmanlıların kendi kültürel geleneklerini Bizans geçmişiyle birleştirerek özgün bir sentez oluşturduğunu belirten Koç, dünyanın farklı müze ve koleksiyonlarında korunan eserlerin İstanbul’un sanat tarihindeki kalıcı etkisini ortaya koyduğunu vurguluyor.

Koç, serginin önemini şu sözlerle ifade ediyor:

“Yüzyıllar boyunca burada üretilmiş ve bugün dünyânın dört bir yanındaki müze ve koleksiyonlarda korunup sergilenen sanat eserleri, İstanbul’un kültürel mirâsının evrensel niteliğine ve kalıcı etkisine şâhitlik ediyor.”

Serginin küratörü Tim Stanley ise Bizans ve Osmanlı imparatorluklarının sanatsal mirasını aynı anlatıda buluşturmanın önemine dikkat çekiyor. Stanley, iki imparatorluğun başkentinde ortaya çıkan sanatsal fikirlerin günümüzde de etkisini sürdürdüğünü belirterek serginin Konstantinopolis ve İstanbul’un tarihsel yolculuklarını birlikte ele aldığını ifade ediyor.

Koç Topluluğu’nun kuruluşunun 100. yılında destek verdiği sergi, İstanbul’un farklı coğrafyalara dağılmış sanat eserlerini uluslararası bir müze ortamında bir araya getirirken, kentin kültürel mirasının dünya sanat tarihi içindeki yerini yeniden değerlendirmeye açıyor.

Konstantinopolis’ten İstanbul’a: Bir Şehir, İki İmparatorluk / Victoria and Albert Museum, South Kensington, Londra / Küratör: Tim Stanley / 7 Kasım 2026 – 9 Mayıs 2027

Yazı ve Fotoğraflar: ArtNews