Frida Kahlo’nun Eserleri Miras ve Mülkiyet Tartışmalarının Merkezinde

^{Kapak: Frida Kahlo, Düşüncelerimde Diego, 1943}

Frida Kahlo’nun 18 eserinin de aralarında bulunduğu Jacques & Natasha Gelman Koleksiyonu; miras, mülkiyet ve kültürel miras tartışmalarıyla yeniden gündemde. Koleksiyonun uluslararası dolaşımına karşı Meksika’da hukuki süreç başlatılırken, eserlerin geleceği sanat dünyasında yakından izleniyor.

Jacques ve Natasha Gelman tarafından oluşturulan yaklaşık 160 eserlik koleksiyon; Kahlo ve Diego Rivera’nın yanı sıra José Clemente Orozco, David Alfaro Siqueiros, María Izquierdo ve Rufino Tamayo gibi Meksika modernizminin önemli isimlerini bir araya getiriyor. Koleksiyonda Kahlo’ya ait 10 yağlıboya, yedi desen ve bir baskı olmak üzere 18 eser bulunuyor.

Frida Kahlo, Otoportre

Tartışmanın merkezinde Natasha Gelman’ın 1998’deki ölümünün ardından koleksiyonun yönetimi ve mülkiyetinin geçirdiği süreç bulunuyor. Gelman’ın vasiyetine ilişkin belgeler, koleksiyonun korunması ve kamunun erişimine açık tutulması yönündeki iradesini ortaya koyarken, koleksiyon 2023’te Meksikalı Zambrano ailesi tarafından satın alındı. Le Monde, satış bedelini 200 milyon dolar olarak aktarırken, uzmanların koleksiyonun değerini en az 600 milyon dolar seviyesinde değerlendirdiğini bildiriyor.

Tartışma, Fundación Banco Santander’ın Zambrano ailesiyle yaptığı anlaşmayla koleksiyonun yönetimini ve uluslararası sergilenmesini üstlenmesinin ardından yeni bir boyut kazandı. “Defensa de la Colección Gelman” adlı girişim, eserlerin uzun süreli uluslararası dolaşımına karşı Meksika’da hukuki süreç başlattı.

Meksika Ulusal Güzel Sanatlar ve Edebiyat Enstitüsü (INBAL) ise koleksiyonun özel mülkiyette ve Meksikalı koleksiyoncuların elinde bulunduğunu, Santander ile yapılan anlaşmanın mülkiyet devri anlamına gelmediğini açıkladı. Frida Kahlo’nun eserleri Meksika mevzuatı kapsamında kalıcı olarak ülke dışına çıkarılamıyor; geçici çıkışları ise devlet iznine tabi.

^{Frida Kahlo, Otoportre}

Tartışmalar sürerken koleksiyondan yaklaşık 100 eser, Santander’ın yeni sanat merkezi Faro Santander’da 8 Eylül’de açılan Modern Mexico in the Gelman Santander Collection sergisiyle İspanya’da izleyici karşısına çıktı.

Gelman Koleksiyonu etrafındaki mücadele, özel mülkiyet ile kültürel mirasın korunması arasındaki sınırı yeniden gündeme getirirken; bir koleksiyonerin ölümünden sonra iradesinin ne ölçüde korunabileceği sorusunu da sanat dünyasının önüne taşıyor.

Yazı ve Fotoğraflar: ArtNews