Sanat Dünyasında 2025'in EN'lerini Sorduk: Banu Çarmıklı

ARTtv, 2025 yılında sanat dünyasında öne çıkan sergilerden genç yeteneklere, ilham veren sanatçılardan sanat dünyasını etkileyen olaylara kadar yılın nabzını tutan bir röportaj serisiyle karşınızda. “Sanat Dünyasında 2025'in EN'lerini Sorduk” başlıklı bu özel içerik, sanat profesyonelleri ve koleksiyonerlerle yapılan röportajlardan oluşuyor.

Serimizin konuğu koleksiyoner ve sanat yazarı Banu Çarmıklı, 2025 yılında kendisini en çok etkileyen sergilerden, ilgisini çeken sanat olaylarından ve geleceğin sanat dünyasına dair öngörülerinden bahsediyor.

ARTtv: 2025’te sizi en çok etkileyen 3 sergi hangileriydi?

Kerry James Marshall: The Histories, Royal Academy of Arts, Küratörler: Mark Godfrey & Adrian Locke, 20 Eylül 2025 – 18 Ocak 2026

Londra’daki Royal Academy of Arts’ta gerçekleşen Kerry James Marshall sergisi çok etkileyiciydi. Sanatçının tarih, kültür ve sanat tarihine yaptığı çok katmanlı referanslar aracılığıyla siyah Amerikan kültürünü ele alış biçimi; hem düşünsel derinliği hem de görsel gücüyle dikkat çekiyordu. Sergi, yalnızca estetik açıdan değil, aynı zamanda kültürel hafıza, temsil ve kimlik meselelerini güçlü bir anlatıyla ele alması bakımından da son derece başarılıydı.

^{Kerry James Marshall: The Histories, Royal Academy of Arts}

Rashid Johnson: A Poem for Deep Thinkers, Solomon R. Guggenheim Museum, Küratörler: Naomi Beckwith & Andrea Karnes, 18 Nisan 2025 – 18 Ocak 2026

Kişisel anlatılar, edebiyat ve felsefeden beslenen, bireysel ve kültürel kimlikler üzerine çok katmanlı bir düşünme alanı açan bu sergi; farklı medyaları bir arada kullanarak izleyiciyi hem fiziksel hem de zihinsel olarak içine çekiyor. Sanatçının kullandığı malzeme çeşitliliği ve kavramsal derinlik, izleyiciyi yalnızca bakmaya değil, aynı zamanda düşünmeye, sorgulamaya ve kendi konumunu yeniden değerlendirmeye davet ediyor. Sergi, çağdaş sanatın anlatı kurma gücünü güçlü bir biçimde ortaya koyarken, Guggenheim Müzesi’nin spiral mimarisi de bu deneyimi pekiştirerek sergiye mekânsal olarak bambaşka bir boyut kazandırıyor; eserlerle mimari arasında kurulan bu diyalog, izleyici deneyimini daha da zenginleştiriyor.

CHANEL Commission: Klára Hosnedlová. embrace, Hamburger Bahnhof, Küratörler: Sam Bardaouil & Anna-Catharina Gebbers, 1 Mayıs 2025 – 26 Ekim 2025

Klára Hosnedlová'nın Berlin'deki Hamburger Bahnhof'ta gerçekleşen sergisi, anıtsal ölçekleri ve güçlü mekânsal kurgusuyla izleyici üzerinde derin bir etki bırakıyor. Keten lifler, nakış, cam, demir ve beton gibi hem geleneksel hem de endüstriyel malzemelerden oluşan heykelsi sahneler, mekânın mimarisiyle bütünleşerek ütopik bir atmosfer yaratıyor.

Sanatçının zanaat, beden, doğa ve mimari arasındaki ilişkilere odaklanan bu yerleştirmeleri, heykelin alışılmış sınırlarını zorlayıp genişleterek izleyiciye yeni bir algı alanı sunuyor. Sergi, izleyiciyi yalnızca bu anıtsal formların içinde dolaşmaya değil, aynı zamanda heykelin ne olduğu ve nasıl deneyimlenebileceği üzerine yeniden düşünmeye davet eden güçlü ve etkileyici bir anlatı kuruyor.

ARTtv: Küresel veya yerel ölçekte bu yıl sanat dünyasına damga vuran en çarpıcı olay ya da değişim neydi?

Küresel ölçekte bu yıl sanat dünyasına damga vuran en çarpıcı olaylardan biri, Louvre Müzesi’nden toplam değeri yaklaşık 88 milyon euro olan sekiz adet Fransız Kraliyet Mücevheri’nin çalınmasıydı. Bu olay yalnızca müze güvenliği ve kültürel mirasın korunması konularını yeniden gündeme taşımakla kalmadı; sanat eserlerinin tarihsel, simgesel ve ekonomik değerleri üzerine de önemli tartışmalar başlattı. Sanatın, korunduğu varsayılan kurumsal alanlarda bile ne denli kırılgan olabileceğini hatırlatan bu olay, küresel sanat dünyasında uzun süre yankı uyandırdı.

^{Yasmeen Al Daya, Hayat, 2024. Fırınlanmış toprak, değişen boyutlar.
Gazze Bienali – İstanbul Pavyonu, Elimde Bir Bulut, Depo İstanbul}

Yerel ölçekte ise Gazze Bienali – İstanbul Pavyonu gibi dayanışma odaklı girişimler öne çıktı. Bu tür projeler, sanatın yalnızca estetik bir üretim alanı olmadığını; aynı zamanda politik, toplumsal ve etik bir duruşun da taşıyıcısı olabileceğini güçlü bir biçimde ortaya koydu.

ARTtv: Bu yıl keşfettiğiniz, gelecekte adını daha sık duyacağımızı düşündüğünüz genç sanatçılar kimler?

Burak Dak, Serra Tansel, Zeynep Baler, Rozelin Akgün, Merve Morkoç, Hüseyin Aksoy, Alper Aydın, Ateş Alpar, Rugul Serbest, Doğu Özgün

^{Burak Dak, Tavşan Adam, 2025, Kâğıt üzerine sulu boya, toz pastel, kuru boya ve kurşun kalem, çerçevesiz ölçü 111 x 106 cm}

ARTtv: 2026'da sanat dünyasında görmek istediğiniz en çarpıcı yenilik veya dönüşüm nedir?

2026 yılında yapay zekâ, artırılmış gerçeklik ve dijital üretim araçlarının sanat pratiği üzerindeki etkisinin daha da belirginleşmesi bekleniyor. Bu teknolojiler, sanatçılara hem üretim hem de sergileme biçimleri açısından yeni ifade alanları açarken, izleyiciyle kurulan ilişkiyi de dönüştürerek sanata farklı bir boyut kazandıracak. Öte yandan Ortadoğu şehirleri, artan kültürel yatırımlar, müzeler, bienaller ve bağımsız inisiyatifler aracılığıyla sanatın yeni ve önemli rotaları hâline geliyor. Bölgenin tarihsel, kültürel ve politik katmanlarıyla beslenen bu yeni merkezler, küresel sanat haritasında daha görünür ve etkili bir konuma yerleşiyor.

Yazı ve Fotoğraflar: ArtNews